Slide 2
Uzależnienie od słodyczy - czy naprawdę istnieje?

Uzależnienie od słodyczy - czy naprawdę istnieje?  

Calendar icon 08 stycznia 2024

Coraz częściej wykorzystywanym w publikacjach medialnych stwierdzeniem jest problem uzależnienia od cukru czy od słodyczy. W związku z prezentowanymi przez „uzależnionych” objawami związanymi z brakiem dostępu do słodkiego jedzenia wiele osób utwierdza się w przekonaniu, że istnieje podobieństwo między uzależnieniem od substancji psychoaktywnych a jedzeniem. Wiele kampanii i ostrzeżeń związanych z promocją zdrowia zawiera przekazy na temat tej groźnej substancji jaką jest cukier. Popularne są detoksy cukrowe, wyzwania rezygnowania z cukru, odstawienie.

Ważne w podjęciu dyskusji na ten temat będzie zwrócenie uwagi na dwa aspekty uzależnienia: fizjologiczny, związany z wpływem substancji na organizm oraz psychologiczny związany z nadawaniem słodkiemu smaku specjalnej wartości. Szukając naukowego uzasadnienia dla twierdzenia, że cukier uzależnia próbowano odnosić się przede wszystkim do układu nagrody w mózgu w powiązaniu z wydzielaniem dopaminy. Badania wskazują, że mózgowe mechanizmy związane z regulacją apetytu i nagradzającą funkcją żywności ewoluowały, by chronić nas przed niedoborami pokarmowymi. Brak pożywienia, a co za tym idzie obniżenie stężenia glukozy we krwi wywołuje głód, który silnie motywuje organizm do poszukiwania pokarmu. Dostarczenie pokarmu silnie pobudza układ nagrody, czego konsekwencją jest osiągnięcie przyjemności. Mózgowy układ nagrody zlokalizowany jest głównie w okolicy podwzgórzowo-limbicznej, a jego działanie stymulowane jest przez grupę neuroprzekaźników, do których należą: dopamina, serotonina, noradrenalina i endogenne peptydy opioidowe. Dopaminowe przekaźnictwo synaptyczne wzrasta zarówno w odpowiedzi na naturalne czynniki nagradzające, takie jak: pożywienie czy aktywność seksualna, jak i na skutek podawania środków uzależniających. Jednak stopień pobudzenia w przypadku jedzenia jest daleko niższy niż przy innych uzależniających substancjach. Ponadto dopamina bierze udział w bardzo wielu procesach mózgowych i jej wzrost można odnotować również np. ćwicząc.

W kontekście słodyczy czy jedzenia mówi się również o syndromie odstawienia czy tzw. cravingu (pragnienie żywności), które dla wielu osób jest argumentem na możliwość uzależnienia od jedzenia czy cukru. Jednak w przypadku osób z otyłością zapominamy o mechanizmach związanych z zaburzeniem gospodarki węglowodanowej poprzez prowadzony do tej pory styl życia, podejmowane już próby odchudzania, a co za tym idzie rozregulowaniem ośrodków głodu i sytości. Hipoglikemia może dawać objawy podobne jak odstawienie substancji uzależniającej, takie jak: drżenie mięśniowe, nerwowość, problemy z koncentracją, a będzie wywołana głodem czy dietą bogatą w węglowodany proste. Cukrowy detoks czy restrykcyjna dieta mogą prowadzić do hipoglikemii i poczucia uzależnienia od cukru. Dobrze opisanym zjawiskiem jest również hipoglikemia reaktywna po posiłku, dająca podobne objawy. Występowanie insulinooporności i brak wrażliwości komórek na insulinę, a dalej odczuwanie zwiększonego głodu to efekt IO, a nie uzależnienie.

Powołując się na badania na szczurach karmionych cukrem i kokainą można pokusić się o poparcie tezy o uzależnieniu, o ile nie przyjrzymy się bliżej okolicznościom badania. W badaniu szczury wybierały częściej wodę z cukrem, o ile nie musiały zbyt długo czekać, wtedy proporcje zaczynały się zmieniać. Z drugiej strony zwierzęta przyzwyczajały się do efektów jakie dawał cukier szybciej i dopamina nie była już wyrzucana tak intensywnie. Można podobnie zaobserwować taki efekt związany z dostępnością jedzenia u ludzi, być może to nasz ewolucyjnie wytworzony mechanizm zapobiegający uzależnieniu od jedzenia. Efekt uzależnienia od cukru u szczurów był silny, kiedy pomiędzy dostarczaniem pokarmu wprowadzano dłuższe przerwy, to po prostu głodzenie i przekarmianie, które wpływa na wymienione wcześniej mechanizmy hormonalne. Kiedy szczury mogły mieć cukier, gdy chciały, objadanie się nie występowało. W rzeczywistości reagowały na cukier, tak jak na każdy inny rodzaj żywności, co wskazuje, że to restrykcja jest problemem, a nie cukier.  

Pragnienie jedzenia rozpatrujmy w kategoriach uzależnienia behawioralnego niż fizycznego, bo prawdopodobnie nie sama moc substancji uzależnia, co doznania, do których się przyzwyczailiśmy z związku z jej konsumpcją. Uzależnienie zabiera pacjentowi decyzyjność i wpływ, dlatego z psychologicznego punktu widzenia w pracy z osobami z nadwagą i otyłością warto unikać tego stwierdzenia albo wyjaśniać różnice. Uzależnienia behawioralne powstają wskutek częstego powtarzania określonych zachowań w celu uzyskania przyjemności, ulgi, rozładowania napięcia, pozytywnych stanów emocjonalnych lub innego rodzaju gratyfikujących efektów. Podejście psychodietetyczne do problemu ze słodyczami bierze pod uwagę różne mechanizmy wzmożonej na nie ochoty. Pozwala odzyskać wpływ i kontrolę bez rezygnowania z substancji i nadawania jej nadmiernej wartości.

Cześć! Jestem Beata poznaj mnie bliżej

Jestem dyplomowanym dietetykiem z wieloletnim stażem pracy, zatem możesz mieć pewność, że będzie nad Tobą czuwała osoba, która ma doświadczenie i odpowiednie kwalifikacje. Moja oferta idealnie sprawdzi się u Ciebie jeśli: * chcesz zacząć jeść zdrowo i smacznie * nie chcesz rezygnować ze swoich ulubionych potraw * masz wrażenie, że ciągle jesteś na diecie, ale bez efektów * potrzebujesz indywidualnego podejścia lub diety w wybranych jednostkach chorobowych. Dokładnie tak jak Ty lubię jeść smacznie i zdrowo, ale nie lubię spędzać długich godzin w kuchni. Możesz mieć pewność, że potrawy, które dla Ciebie przygotuję nie będą czasochłonne, a proponowane przeze mnie smaki na pewno przypadną Ci do gustu. Przekonasz się, że Twoja dieta nigdy wcześniej nie była tak smaczna!

Czytaj więcej

Zadzwoń, aby umówić się na wizytę

Gratulacje! Produkt został dodany do Twojego koszyka

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka

Ten produkt znajduje się obecnie w koszyku

Kontynuuj zakupy Przejdź do koszyka
Ta strona używa cookie i innych technologii. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.