Niewidoczny cukier w napojach spożywczych i jego następstwa

  • Rozmiar czcionki: Większa Mniejsza
  • Wyświetleń: 667
  • Komentarzy: 0
  • Drukuj
667

Odpowiednie nawodnianie organizmu dla naszego zdrowia stanowi ważną podstawę. Ze względu na strukturalna funkcję wody wszystkich komórek i tkanek, która jest niezbędna do prawidłowego przebiegu procesu trawienia, wewnątrzustrojowego transportu składników odżywczych i produktów przemiany materii, umożliwia właściwą ruchliwość stawów oraz pełni istotną funkcję w regulacji temperatury ciała.

 

Zawartość wody w organizmie ludzkim stanowi przeciętnie 60% masy ciała (ogólna zawartość wody w organizmie składa się z wody wewnątrzkomórkowej, stanowiąca 2/3 wody ustrojowej, i pozakomórkowej). Wraz z wiekiem jej zawartość zmniejsza się, począwszy od ok 75% u noworodka do 50% u osób w wieku podeszłym (co jest to związane ze spadkiem beztłuszczowej masy ciała).

Organizm człowieka nie może magazynować większej ilości wody, stad też aby zachować prawidłowy bilans wodny, powinniśmy na bieżąco i każdego dnia dostarczać do naszego organizmy niezbędne jej ilości. Niedostateczna podaż płynów szybko może doprowadzić do odwodnienia organizmu i poważnych konsekwencji zdrowotnych jak: zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia mowy i funkcji poznawczych, zaburzenia wydalania moczu, przednerkowa niewydolność nerek, zmiany ciśnienia krwi. Najbardziej niebezpieczny dla organizmu jest niedobór wody sięgający 20% masy ciała, istnieje zagrożenie życia. Również nadmierna podaż płynów, znacznie przekraczających maksymalne wydalanie wody przez nerki, jest szkodliwa, lecz zdarza się bardzo rzadko.

Tabela 1. Normy spożycia wody, ustalone na poziomie wystarczającego spożycia (AI) według norm Instytutu Żywności i Żywienia (IŻIŻ) z 2012 roku.

Grupa

Wiek (lata)

Woda (ml/d)

Niemowlęta

0-0,5

100-190

0,5-1

8000-1000

Dzieci

1-3

1250

4-6

1600

7-9

1750

Chłopcy

10-12

2100

13-15

2350

16-18

2500

Dziewczęta

10-12

1900

13-15

1950

16-18

2000

Mężczyźni

19-30

2500

31-50

2500

51-65

2500

66>

2500

 

 

Kobiety

 

 

19-30

 

 

2000

31-50

2000

51-65

2000

66>

2000

Ciąża

2300

Laktacja

2700

 

Odpowiednia dzienna racja płynów jest jednym z dwóch ważnych aspektów pozwalającym na zachowanie równowagi wodno-elektrolitowej. Drugim kluczowym czynnikiem jest nie ilość a jakość dostarczanych płynów.

Źródłami wody w diecie są różnorodne napoje i produkty spożywcze, gdzie spośród produktów stałych najwięcej wody zawierają warzywa do 95%, owoce do 87%, mleko i napoje mleczne 87-89%.

Przy obecnym rynku spożywczym, który zasypuje nas ogromną ilością różnych produktów pitnych, umiejętność dobrego wyboru tychże napojów jest niezwykle ważna.

Nieświadomy zakup różnorakich napojów spożywczych bogatych w niewidoczny cukier jest jedną z kluczowych przyczyn powstania chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy i otyłości, co zostało udowodnione w badaniach epidemiologicznych, klinicznych i doświadczalnych.

Ponadto nieświadome zakupy zmniejszają jakość zdrowotną diety, co również niekorzystnie wpływa na stan zdrowia.  Cukrem dodanym określa się cukier lub syrop dodany w procesie produkcji żywności oraz ten dostępny na stole. Cukrem dodanym może być cukier biały i brązowy, syrop kukurydziany, klonowy i fruktozowy, melasa cukrowa, dekstroza krystaliczna i miód. W ostatnich latach bardzo wzrosło spożycie cukru dodanego. Z badań amerykańskich (NHANES 2005-2006) wynika, iż napoje gazowane i energetyzujące są w 35,7% jego źródłem. Napoje owocowe 10,5%, desery mleczne 6,5%, herbata słodzona 3,5%, a cukier i miód 3,5% .

Wykazano również, że ilość kalorii dostarczanych z napojów słodzonych wzrosła z 64,4 do 141,7 dziennie na głowę w latach 1970-2006. W Polsce spożycie cukru na głowę w 1950 r. wynosiło 21 kg, a w 2007 r. dochodziło do 39,7. Obliczono, iż dołączenie do codziennej diety dodatkowej porcji napoju energetycznego (150 kcal) spowoduje w ciągu roku wzrost masy ciała o 6,75 kg.

Jedna puszka napoju słodzonego (355 ml) może zawierać 15-40 g cukru dodanego, czyli 3-8 łyżeczek. W tabeli 2 podano zawartość kalorii i cukru w 100 ml wybranych produktów.

 

Tabela 2. Zawartość cukru i  w poszczególnych produktach spożywczych w 100 ml produktu.

PRODUKTY ZAWIERAJĄCE DUŻE ILOŚCI CUKRU

I ICH ZDROWE ZAMIENNIKI

GAZOWANE Z DODATKIEM CUKRU

Coca-cola: cukier 10,6g, woda dwutlenek węgla, barwnik e150d, kwas: kwas fosforowy, naturalne aromaty w tym kofeina.

Wartość energetyczna: 40,35 kcal/100 ml

WODA ŹRÓDLANA

Anion wodorowęglanowy 131,06 mg/l, anion fluorkowy 0m,07 mg/l, kation magnezowy 5,62 mg/l, kation wapniowy 41,69 mg/l, kation sodowy 9,65 mg/l, suma składników mineralnych: 230,00 mg/l

NIEGAZOWANE Z DODATKIEM CUKRU

Kubuś play wieloowocowy: woda, soki z zagęszczonych (20%) z: marchwi (11%), jabłek, malin (3%), syrop glukozowo-fruktozowy, regulator kwasowości – kwas cytrynowy, witaminy: A,C i E, aromaty.

Wartość energetyczna:

SOKI OWOCOWE

(Naturalne, bez obróbki termicznej, naturalne z wyciskarki wolnoobrotowej)

Bogate źródło przeciwutleniaczy; antyoksydantów, fitozwiązków, zawierają naturalne węglowodany.

 

 

 

GAZOWANE Z DODATKIEM CUKRU I SYNTETYCZNYCH BARWNIKÓW

SOKI WARZYWNE

(Naturalne, bez obróbki termicznej, naturalne z wyciskarki wolnoobrotowej)

Bogate źródło przeciwutleniaczy; antyoksydantów, fitozwiązków, zawierają naturalne węglowodany.

 

 

 

NIEGAZOWANE Z DODATKIEM CUKRU I SYNTETYCZNYCH BARWNIKÓW

Napój malinowy niegazowany: woda, cukier trzcinowy, cukier 5,6 g, sok malinowy z zagęszczonego soku malinowego (o,1%), sok cytrynowy z zagęszczonego soku cytrynowego, aromat.

Wartość energetyczna: 22 kcal/100ml

HERBATA

Herbata owocowa: hibiskus, jabłko, liść jeżyny, aromaty, korzeń lukrecji, rabarbar (0,5%), owoc żurawiny (0,5%), kwas cytrynowy- regulator kwasowości

ENERGETYZUJĄCE

Napój energetyczny: woda, dekstroza, maltodekstroza, węglowodany 5,6, regulatory kwasowości – kwas cytrynowy, cytrynian sodu, cytrynian potasu, aromaty, stabilizatory – guma arabska, ester glicerolu i żywicy roślinnej, witaminy: Niacyna, E, kwas pantoenowy, B6, Biotyna, substancje słodzące – aspartam. Acesulfam-K, barwnik-błekit FCF.

Wartość energetyczna: 24 kcal/100 ml

SOKI OWOCOWE/WARZYWNE BEZ DODATKU CUKRU

Sok pomidorowy: przecier z zagęszczonych przecierów oraz przecier i sok z pomidorów, pasteryzowany.

IZOTONICZNE

Napój izotoniczny: woda, dekstroza, cukry 3,6 g, kwas cytrynowy, składniki mineralne: chlorek sodu, cytrynian potasu, chlorek magnezu, fosforan potasu, stabilizatory: guma arabska i estry glicerolu, żywicy roślinnej, substancje słodzące: sukraloza, acesulfam-K, barwnik żółcin chinolinowa.

Wartość energetyczna: 17 kcal/100 ml

NAPOJE MLECZNE

(MLEKO SOJOWE, MIGDAŁOWE, RYŻOWE, OWSIANE, ORZECHOWE, KUIRYDZIANE)

(NIE PRZEKRACZAJĄCE 10g CUKRU NA 100ml)

Mleko: białko 3g/100ml, cukry 5,0g/100ml, tłuszcz 0,5g/100ml w tym kwasy tłuszczowe nasycone 0,3g/100ml, błonnik 0g, sód 0,04g/100ml

Wartość energetyczna: 37 kcal/100ml

NAPOJE MLECZNE

(PRZEKRACZAJĄCE 10g CUKRU NA 100ml)

KEFIRY

NAPOJE W KARTONACH (SOKI)

Sok wielowarzywno-owocowy: przeciery z pomidorów (70%), marchwi (12%), sok jabłkowy (10%), przecier z papryki (4%), sok pomidorowy (3%) sól morska, przecier z cebuli (0,5%), ogórka (0,1%), witamina C, pieprz, czarny, ekstrakt z bazylii, węglowodany 3,2g

 

NATURALNE JOGURTY PITNE

Jogurt naturalny 9% z probiotycznymi bakteriami L.casel: jogurt naturalny, Lactobacillus subsp. Paracasei (L.casei 01), białko 3,0 g/100ml, tłuszcz 9,0 g/100ml, węglowodany 4,0 g/100ml.

Wartość energetyczna: 109 kcal/100 ml

 

Ostatnie badania wskazują, iż wysokie spożycie napojów słodzonych jest istotnym źródłem kalorii w diecie, a to prowadzi do przyrostu masy ciała i chorób z tym związanych. Regularne spożywanie kalorii z cukru w postaci napojów słodzonych może być odpowiedzialne za przyrost masy ciała. Dowodów dostarczają badania epidemiologiczne i eksperymentalne wskazujące, iż istnieje zależność pomiędzy wzrostem spożycia napojów słodzonych, a narastaniem występowania nadwagi i otyłości. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych. Wykazano, że wysokie spożycie napojów słodzonych w porównaniu z niskim spożyciem zwiększa 2-krotnie lub więcej ryzyko otyłości (BMI≥30 kg/m²) bądź otyłości brzusznej (obwód pasa u kobiet≥88 cm, a u mężczyzn ≥ 102 cm). 

Cukier dodany łączy się także z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych bezpośrednio lub poprzez wpływ na rozwój otyłości. Z kolei otyłość silnie łączy się z rozwojem nadciśnienia, dyslipidemii, cukrzycy typu 2 i zespołem metabolicznym. Jak wykazują badania, zwiększone spożycie cukru niekorzystnie wpływa na profil lipidów, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Z metaanalizy wynika, że spożycie słodzonych napojów bezalkoholowych łączy się ze zwiększonym spożyciem energii, wzrostem masy ciała oraz zmniejszonym spożyciem mleka, wapnia, a także błonnika, skrobi i białka. Ponadto stwierdzono inne niekorzystne efekty, takie jak wzrost występowania cukrzycy, hipokalcemii oraz osłabienie mineralizacji kości, a co za tym idzie zwiększone ryzyko złamań kości. Wykazano również dodatnią zależność z występowaniem próchnicy zębów, kamicy nerkowej i zwiększonego ciśnienia krwi.

Aby zapobiec negatywnym następstwom jakie powoduje tzw. cukier dodany,  niezbędne jest ograniczenie lub całkowite wyeliminowanie spożycia napojów przetworzonych na korzyść wody i naturalnych napojów owocowych/warzywnych i innych wyrobów mlecznych.

 

 

 

 

 

Comments

  • No comments made yet. Be the first to submit a comment

Leave your comment

Guest niedziela, 16 grudzień 2018
Go to top