Dynia - królowa jesieni

  • Rozmiar czcionki: Większa Mniejsza
  • Wyświetleń: 207
  • Komentarzy: 0
  • Drukuj
207

 

Dynia to warzywo Indian z południowej części Ameryki Północnej oraz Inków z Ameryki Południowej. Historia dyni sięga czasów starożytnych – słynny wódz, polityk i wielki smakosz Lukullus podawał na swoich słynnych z przepychu ucztach dynię smażoną w miodzie. Uczeni greccy podawali natomiast świeżo utartą zalaną winem jako środek przeciw zaparciom. W XV wieku dynia została sprowadzona na statkach Kolumba do Europy. Początkowo ludzie traktowali  ja jako egzotyczną ciekawostkę, jednak szybko odkryli jej zalety i zaczęli uprawiać ją w niemal wszystkich krajach naszego kontynentu. W Polsce swoją karierę zapoczątkowała w XVI wieku jako roślina lecznicza. Obecnie obejmuje 760 gatunków, razem z arbuzem, melonem, ogórkiem, kabaczkiem, cukinią przynależy do rodziny dyniowatych.

Wartości odżywczych dyni i jej właściwości leczniczych nie sposób przecenić.

 

Dynia to  warzywo bogate w witaminy i minerały. Jest niskokaloryczna – 100 g dostarcza około 28 kcal – choć trzeba pamiętać, że wartość ta jest uzależniona od odmiany oraz warunków klimatyczno-hodowlanych, w których dojrzewała. Ponadto zawiera liczne składniki mineralne, takie jak: potas, wapń, fosfor, żelazo i magnez. Ilość potasu w 100 g dyni jest zbliżona do tej, która znajduje się w 100 g pomidorów. Potas jest niezbędny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej, a także bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych oraz kontroli pracy mięśni. Zawiera też witaminy: A, E, B1, B2 oraz witaminę B3. Witamina A pełni w organizmie człowieka wiele funkcji. Przede wszystkim jest niezbędna w procesie widzenia, wspomaga zdolności regeneracyjne komórek oraz działa ochronnie na błony śluzowe i nabłonek. Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym chroni przed działaniem wolnych rodników. Witamina E, podobnie jak witamina A, odgrywa w organizmie rolę przeciwutleniacza i ze względu na swoje właściwości antyoksydacyjne opóźnia proces starzenia. Z kolei witaminy z grupy B są odpowiedzialne przede wszystkim za właściwe funkcjonowanie układu nerwowego.

Szczególnie cenione są dynie o pomarańczowym miąższu, które cechuje znaczna zawartość karotenów, głównie α-karotenu, ß-karotenu oraz luteiny. Dynia jest także źródłem błonnika pokarmowego – 100 g dyni zawiera go 2,8 g. Należy również podkreślić, że dynia, która ma małą zdolność wiązania azotanów z gleby, jest ważnym i bezpiecznym produktem w żywieniu dzieci.

Bardzo cennym składnikiem dyni są jej pestki, które stanowią skondensowane źródło składników odżywczych, w tym witamin i składników mineralnych. Choć są bardzo kaloryczne, warto pomyśleć, jak je włączyć do jadłospisu. Ich duża kaloryczność wynika głównie z tego, że dostarczają znacznych ilości tłuszczu, a także białka.

Pestki dyni są także dobrym źródłem błonnika pokarmowego – 100 g tego produktu dostarcza 5,3 g błonnika. Wśród składników mineralnych warto zwrócić uwagę na ogromną zawartość magnezu, przewyższającą ilości znajdujące się w nasionach słonecznika, orzechach włoskich, laskowych i migdałach. Magnez wpływa na właściwe funkcjonowanie układu nerwowego, odpręża i uspokaja. Wykazuje także działanie rozkurczające i normalizujące ciśnienie krwi. Pestki dyni są również doskonałym źródłem żelaza; 100 g pestek dyni dostarcza 15 g żelaza, które uczestniczy w powstawaniu czerwonych krwinek.

Ponieważ w pestkach dyni znajduje się żelazo niehemowe, warto do pestek dyni dołączyć produkty bogate w witaminę C, która zwiększy jego wchłanianie. Kolejne istotne składnik to potas i fosfor.

Pestki dyni są źródłem tryptofanu, aminokwasu biorącego udział w syntezie serotoniny, i zawierają fitosterole. Związki te zmniejszają stężenie cholesterolu we krwi, a także działają łagodząco na objawy towarzyszące przerostowi gruczołu krokowego. Dodatkowo pestki dyni dzięki zawartości kukurbitacyny działają porażająco na układ nerwowy pasożytów i znajdują zastosowanie w leczeniu chorób pasożytniczych.

Dynia odpowiednio przyrządzona jest smaczną, delikatną i łatwostrawną potrawą. Można przygotować z niej zupy, musy, ciasta, sosy do mięsa. Znakomita jest jako dodatek do sałatek, zapiekanek, a także marynowana. Dlatego też warto włączyć ją do swojego menu.

 

Placuszki dyniowe

Składniki: 4 szklanki dyni startej na tarce, 1,5 szklanki mąki pszennej, 2 jajka, cebula, 4 ząbki czosnku, szczypta chilli, sól, pieprz, olej

Sposób przygotowania: cebulę i dynię zetrzeć na tarce, czosnek przecisnąć przez praskę. Dodać jajka, mąkę, przyprawy i wszystko wymieszać. Jeśli ciasto będzie za rzadkie dodać więcej mąki. Na patelni rozgrzać olej i smażyć placki dyniowe na złoty kolor z obu stron.

Zupa dyniowa

Składniki:  80 dag miąższu dyni, 40 dag włoszczyzny, cebula, kawałek imbiru (ok. 3 cm), szczypta cynamonu i gałki muszkatołowej, sól, pieprz, olej, pestki dyni

Sposób przygotowania: Dynię upiec w temp 180* przez około 40 min lub pokroić i ugotować w niewielkiej ilości wody, aż będzie miękka. W rondelku na rozgrzanym oleju przesmażyć na złoty kolor posiekaną drobno cebulę, dodać starty imbir i włoszczyznę, chwilkę smażyć. Zalać szklanką wody i gotować około 5 minut, dodać dynię i przyprawy. Zmiksować i zupę podawać z pestkami dyni.

 

 

Comments

  • No comments made yet. Be the first to submit a comment

Leave your comment

Guest wtorek, 23 październik 2018
Go to top