Czytamy etykiety

  • Rozmiar czcionki: Większa Mniejsza
  • Wyświetleń: 397
  • Komentarzy: 0
  • Drukuj
397

Zawarte na opakowaniach produktów przeznaczenia spożywczego informacje, w postaci etykiet umożliwiają każdemu konsumentowi zapoznanie się z istotną wiedzą, mówiącą o zawartości danego produktu, który planujemy zakupić, a następnie skonsumować.

Czytanie etykiet powinno być kluczowym czynnikiem, decydującym o wyborze produktu spożywczego aniżeli jakakolwiek reklama, czy opakowanie wierzchnie produktu, przyciągające i pobudzające nasze zmysły z tego względu, iż jedynie etykieta informuje nas o rzeczywistym składzie i wartościach odżywczych produktu. Daje możliwość świadomego wyboru  tego co spożywamy, gdyż pewne dodatki spożywcze niosą za sobą szereg niekorzystnych konsekwencji, ujawniających się w czasie późniejszym, często w postaci schorzeń i chorób dietozależnych.

 

Obecnie zgodnie z obowiązującym prawem, dane umieszczone na opakowaniu powinny być przejrzyste oraz czytelne dla przeciętnego człowieka. Mają na celu chronić konsumenta przez zakupem nieświeżej żywności lub informować o zawartości alergenów. Bezpieczeństwo żywności jest jednym z najważniejszych aspektów żywienia człowieka. W działaniach na rzecz tego bezpieczeństwa znaczącą rolę odgrywa Komisja Kodeksu Żywnościowego powołana w roku 1962 przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i Organizację ds. Wyżywienia Rolnictwa (FAO). Kodeks Żywnościowy jest podstawą standardów dla surowców i produktów żywnościowych. Zawarte są w nim wymagania odnośnie higieny i praktyk technologicznych w przetwarzaniu żywności, dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń, dodatków do żywności, metod analiz, sposobu pobierania próbek i znakowania produktów.  Na podstawie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, art. 68 ust. 1 władze państwowe są zobligowane do ochrony konsumenta przed stosowaniem nieuczciwych praktyk w zakresie produkcji żywności m.in. poprzez wymagania dotyczące jakości zdrowotnej żywności, przestrzegania zasad higieny, etykietyzacji żywności oraz warunków produkcji i obrotu żywnością.

Powszechnie wiadomo, że przemysł spożywczy, wypuszcza na rynek produkty przetworzone, mniej lub bardziej, o znacznej ilości składników mających na celu utrwalić produkt, aby termin jego ważności był jak najdłużej przydatny oraz by produkt ten miał jak najwyższą ocenę organoleptyczną konsumenta, tym samym zachęcając do zakupu.       

Dodatkiem do żywności nazywamy substancję, która w normalnych warunkach nie może być spożywana samodzielnie jako żywność oraz nie może być stosowana jako specyficzny składnik żywności pomimo potencjalnych wartości odżywczych. Celowe dodanie tej substancji do żywności podczas produkcji, przetwarzania, przygotowywania, obróbki, pakowania, przewozu lub przechowywania może powodować, że substancja ta albo jej pochodne mogą bezpośrednio lub pośrednio być składnikami tej żywności.

Do dodatków do żywności nie zalicza się substancji:

- których zadaniem jest nadanie określonego aromatu lub smaku,

- które pełnią funkcję żywieniową (np. substytut soli, witamin, minerałów),

- celowo stosowanych w przetwórstwie i występujących w postaci pozostałości,

- niespełniających funkcji technologicznych w produkcie końcowym.

Dodatkiem do żywności są tylko te substancje, które zgodnie z Rozporządzeniem z 2008 roku, spełniają założone wymagania:

 ‒ dotyczące bezpieczeństwa żywności, uzasadnionego technologicznie ich użycia,

 ‒ społeczne, gospodarcze, przestrzegania zasad ostrożności, możliwości przeprowadzania kontroli, związane z tradycjami i etyką, zapewniające korzyści dla konsumentów.

Oznaczanie dodatków do żywności jest zgodne z międzynarodowym systemem numerycznym tzw. International Numbering System (INS), którego zadaniem jest nadanie danej substancji litery „E” wraz z odpowiednim numerem. Substancje oznaczone symbolem „E” znajdujące się w wykazie substancji zatwierdzonych przez Komisję Europejską nie powinny być szkodliwe dla zdrowia przy przestrzeganej dozwolonej dawce.

Tablica 1. Podział funkcji technologicznych dozwolonych substancji dodatkowych

Nazwa

Cel stosowania

Przykład dodatku

Przykład środka

Substancje glazurujące

ochrona zewnętrznej warstwy produktu, nadanie błyszczącego wyglądu

guma arabska - E 414; wosk pszczeli - E 901

powłoki drażetek, świeże i suszone owoce

Substancje konserwujące

wzrost okresu przydatności produktu do spożycia, ochrona żywności przed mikroorganizmami, w tym patogennymi

benzoesan sodu -E 211, potasu - E 212 i wapnia -E 213

napoje gazowane, przetwory owocowe

Substancje pianotwórcze

tworzenie jednorodnej dyspersji fazy gazowej w produktach płynnych, bądź stałych

ekstrakt Quillaia - E 999

aromatyzowane napoje bezalkoholowe oparte na wodzie

Substancje przeciw-pieniące

Zapobieganie lub ograniczanie powstawania piany

Dimetylopolisi-loksan- E 900a

napoje bezalkoholowe aromatyzowane sprzedawane z automatów

Substancje przeciwzbrylające

Zapobieganie zlepianiu się pojedynczych cząsteczek produktu

Żelazocyjanek potasu – E 536, dwutlenek krzemu – E 551

sól, mąka, kasza manna

Substancje słodzące

Nadanie produktom słodkiego smaku

aspartam – E951

sacharyna – E 954

guma do żucia, słodzik do kawy

Substancje spulchniające

Zwiększenie objętości produktu

Fosforan potasu – E 340, pirosiarczyn sodu – E 223

koncentraty spożywcze, wyroby ciastkarskie

Substancje utrzymujące wilgoć

Zapobieganie wysychaniu żywności, ułatwianie rozpuszczania się w proszku w środowisku wodnym

Glicerol – E 422, spolimeryzowana glukoza – E 1200

wyroby ciastkarskie

Substancje wiążące

Utrzymanie jędrności i kruchości tkanek warzyw i owoców, tworzenie żelu z substancjami zelującymi

Wodorowęglan sodu – E 500 ii

pieczywo, ciasta

Substancje zagęszczające

Zwiększenie lepkości produktów

Guma arabska – E 414

guma do żucia

Substancję zelujące

Nadanie konsystencji produktom w postaci żelu

Kwas alginowy – E 400, argan – E 405

dżemy, galaretki, majonez niskotłuszczowy

Gazy do pakowania

Tworzenie atmosfery beztlenowe w opakowaniu

Azot - 941

kawa mielona

Gazy nośne

Wypychanie produktu z opakowania

Podtlenek azotu – E 942

bitej śmietany w aerozolu

Emulgatory

Tworzenie lub utrzymanie emulsji

Lecytyna – E 322c

majonez, margaryna „Light”

Sole emuglujące

Zamiana białka w sferze w formę rozproszoną powodującą jednorodne rozłożenie tłuszczów

Difosforany – E 450, polifosforany – E 452

sery topione

Kwasy

Zwiększenie kwasowości lub nadanie kwaśnego smaku produktom

Kwas mlekowy – E 227, cytrynowy - E 330

dżemy, galaretki, mleko w proszku i zagęszczone

Regulatory kwasowości

Zmiana lub kontrola kwasowości produktu

Kwas askorbinowy– E 300

produkty owocowe, napoje

 

Należy mieć świadomość, że stosowanie w żywności dużej liczby dodatków do żywności o wyższym niż dozwolone stężeniu może być szkodliwe dla zdrowia.

Przykładem może być m.in. popularny syrop glukozowo-fruktozowy Jest on jedną z najczęściej spotykanych substancji stosowanych jako dodatek do żywności (znany również pod nazwami syrop glukozowy, fruktozowy, skrobiowy czy kukurydziany).  Jest to produkt pozyskiwany z kukurydzy, zawierający średnio 42–55% fruktozy oraz 42–53% glukozy. Jest znacznie słodszy aniżeli tradycyjny cukier (ok. 40 –krotnie). Ze względu na mniej kosztowną produkcje, syrop glukozowo-fruktozowy został znacznie rozpowszechniony przez producentów żywności. Stad też, obecnie  jest on dodawany nie tylko do wyrobów ciastkarskich czy słodyczy, ale również jogurtów, deserów mlecznych czy soków. Epidemia nadwagi i otyłości, która wybuchła w latach 70. ubiegłego wieku jest, zdaniem wielu naukowców, związana z wprowadzeniem na rynek zamiennika sacharozy w postaci syropu glukozowo-fruktozowego. Liczne badania wskazują, że długotrwałe, nadmierne spożycie owej substancji może skutkować wzrostem stężenia trójglicerydów we krwi, a w efekcie stłuszczeniem wątroby.

Innym składnikiem żywności budzącym również wiele wątpliwości jest tłuszcz palmowy. Powstaje on na skutek utwardzenia lub uwodornienia kwasów tłuszczowych i stanowi źródło szkodliwych izomerów trans w codziennej diecie. Nienasycone kwasy tłuszczowe, występujące naturalnie w olejach roślinnych, wykazują konfigurację cis. Produkty o takiej izomerii są bezpieczne dla organizmu człowieka, jednak niestabilne chemicznie. W wyniku procesów  przemysłowych – utwardzania i uwodornienia – dochodzi do przekształcenia konfiguracji cis w trans, co zapewnia producentom żywności trwałość chemiczną ich produktów oraz stabilność podczas ogrzewania. Z punktu widzenia konsumenta jest to jednak zabieg niezwykle szkodliwy. Udowodniono bowiem, że częstsza konsumpcja omawianych tłuszczów koreluje ze zwiększonym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego, m.in. miażdżycy czy choroby niedokrwiennej serca. Jest to efekt wpływu izomerów trans na profil lipidowy – obniżenia poziomu cholesterolu HDL i zwiększenia poziomu cholesterolu całkowitego we krwi. Zauważono również zależność pomiędzy wysoką  zawartością tłuszczów trans w diecie, a częstszym występowaniem insulinooporności, cukrzycy typu 2, a nawet nowotworów, szczególnie piersi i prostaty.

Poniżej wykaz dodatków do żywności uważanych za nieszkodliwe:

E100 Kurkumina

E101(i) Ryboflawina

E101(ii) Ryboflawiny-5’-fosforan

E120 Koszenila

E131 Błękit patentowy V

E140 Chlorofile i chlorofiliny

E150a Karmel naturalny

E150b Karmel siarczynowy

E153 Węgiel roślinny

E160a Mieszanina karotenów, beta-karoten

E160c Kapsantyna, kapsorubina (ekstrakt z papryki)

E160d Likopen (ekstrakt z pomidorów)

E162 Czerwień buraczana, betanina

E163 Antocyjany

E170 Węglany wapnia

E171 Dwutlenek tytanu

E172 Tlenki i wodorotlenki żelaza

E200 Kwas sorbowy

E202 Sorbinian potasu

E203 Sorbinian wapnia

E260 Kwas octowy

E261 Octan potasu

E262(i) Octan sodu

E263 Octan wapnia

E270 Kwas mlekowy

E290 Dwutlenek węgla

E296 Kwas jabłkowy

E297 Kwas fumarowy

E300 Kwas askorbinowy

E301 Askorbinian sodu

E302 Askorbinian wapnia

E304 Palmitynian i stearynian askorbylu

E306 Tokoferole naturalne

E307 Alfa-tokoferol

E308 Gamma-tokoferol

E311 Galusan oktylu

E312 Galusan dodecylu

E322 Lecytyna

E325 Mleczan sodu

E326 Mleczan potasu

E327 Mleczan wapnia

E330 Kwas cytrynowy

E331 Cytryniany sodu

E332 Cytrynian potasu

E333 cytrynian wapnia

E334 Kwas winowy L(+)

E335Winiany sodu

E336 Winiany potasu

E337 Winian sodowo-potasowy

E350 Jabłczan sodu

E356 Adypinian sodu

E367 Adypinian potasu

E363 Kwas bursztynowy

E415 Guma ksantanowa

E422 Glicerol, gliceryna

E440 Pektyny

E460 Celuloza

E461 Metyloceluloza

E463 Hydroksypropyloceluloza

E464 Hydroksypropylo-metyloceluloza

E465 Etylometyloceluloza

E470a Sole sodowe, potasowe i wapniowe kwasów tłuszczowych

E470b Sole magnezowe kwasów tłuszczowych

E471 Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych

E472a Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem octowym

E472b Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem mlekowym

E472c Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem cytrynowym

E472d Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem winowym

E472e Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane kwasem mono-i diacetylowinowym

E472f Mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych estryfikowane mieszaniną kwasu octowego i winowego

E473 Estry kwasów tłuszczowych i sacharozy

E474 Sacharoglicerydy

E475 Estry kwasów tłuszczowych i poliglicerolu

E481 Stearoilomleczan sodu

E482 Stearoilomleczan wapnia

E500 Węglan i wodorowęglan sodu

E501 Węglan i wodorowęglan potasu

E504 Węglan i wodorowęglan magnezu

E507 Kwas solny

E508 Chlorek potasu

E509 Chlorek wapnia

E511 Chlorek magnezu

E513 Kwas siarkowy

E514 Siarczan sodu

E515 Siarczan potasu

E516 Siarczan wapnia

E524 Wodorotlenek sodu

E525 Wodorotlenek potasu

E526 Wodorotlenek wapnia

E528 Wodorotlenek magnezu

E529 Tlenek wapnia

E530 Tlenek magnezu

E535 Żelazocyjanek sodu

E536 Żelazocyjanek potasu

E538 Żelazocyjanek wapnia

E551 Dwutlenek krzemu

E552 Krzemian wapnia

E553a Krzemian magnezu

E553b Talk

E558 Bentonit

E570 Kwasy tłuszczowe

E575 Lakton kwasu glukonowego

E585 Mleczan żelazawy

E640 Glicyna

E901 Wosk pszczeli biały i żółty

E902 Wosk candelilla

E903 Wosk carnauba

E903 Wosk carnauba

E904 Szelak

E938 Argon

E939 Hel

E941 Azot

E942 Podtlenek azotu

E948 Tlen

E1404 Skrobia utleniona

E1420 Skrobia acetylowana

E1420 Acetylowany adypinian diskrobiowy

E1450 Sól sodowa oktenylobursztynianu skrobiowego

 

 

Comments

  • No comments made yet. Be the first to submit a comment

Leave your comment

Guest niedziela, 16 grudzień 2018
Go to top